काठमाडौँ – अधिकांश महिलाहरुमा महिनावारी गडबडीको समस्या हुने गरेको छ । हर्मोनमा हुने गडबडी र अधिक तनावले महिनावारीमा समस्या निम्त्याउन सक्छ। यद्यपि, महिलाहरुको खानपान तथा अन्य दिनचर्याले पनि नियमित महिनावारीलाई नकारात्मक प्रभाव पार्ने चिकित्सकहरु बताउँछन् ।

२८ दिनमा हुने महिनावारीलाई राम्रो मानिन्छ । तर, हर्माेनमा हुने गडबडी, अधिक तनाव र गलत जीवनशैलीका कारण २८ दिनभन्दा बढी र कम समयमा महिनावारी हुने समस्याबाट धेरै महिलाहरु पीडित हुने गरेका छन् । अनियमित महिनावारीले पेट, टाउको दुख्नेजस्ता समस्या पनि आउने गर्छ ।

जान्नुहोस्, कस्ता बानी र कार्यले अनियमित महिनावारीमा गडबडी हुन्छ ?

अत्याधिक व्यायाम : हिजोआज महिलाहरु आफ्नो शारीरिक बनावटलाई आकर्षक बनाउन रस्वस्थ रहन व्यायामलाई मुख्य प्राथमिकता राख्ने गर्दछन्। व्यायाम गर्नु नराम्रो बानी भने होइन, तर व्यायाम गर्दा आफ्नो शरीरलाई ध्यानमा राखेर गर्नुपर्दछ।

दैनिकरुपमा उचित व्यायाम र स्वस्थ खानेकुराले महिलाको सम्पूर्ण स्वास्थ्यलाई लाभदायक हुने गर्दछ। तर, शरीरको आवश्यकता भन्दा बढी व्यायाम र कडा डाइटिङको नियममा बस्ने गर्दछन् । जसले गर्दा महिलाको शरीरमा हर्मोन्सको गडबडी हुन जान्छ जसको प्रत्यक्ष असर महिलाको महिनावारीमा देखिन सक्छ।

गर्भनिरोधक औषधिको प्रयोग : विवाहित महिलाले सन्तानको जन्मान्तर कायम गर्न वा अनिच्छित गर्भ रहनबाट रोक्न गर्भनिरोधक औषधिको प्रयोग गर्ने गरेका छन्। यस्ता औषधिको प्रयोगले महिलाको शरीरमा रहेको एस्ट्रोजेन र प्रोजेस्टेरोन हर्मोनहरूको सन्तुलनलाई असर गर्ने गर्दछ, जसले गर्दा महिनावारीको चक्रमा वाधा उत्पन्न हुन्छ। यसैगरी, यस्ता औषधिको प्रयोगले भविष्यमा रजोनिवृत्ति पनि चाँडै हुने चिकित्सकहरुको बुझाइ छ। गर्भनिरोधबाहेक अन्य रोगका नियमित औषधि सेवन गरेका महिलाहरुमा पनि महिनावारी गठबड हुन सक्छ ।

उच्च तनाव : उच्च तनावले महिलाको हार्मोनमा सीधा प्रभाव पार्ने गर्दछ। तनावका कारण सेक्स हार्मोन एस्ट्रोजेन र प्रोजेस्टेरोन को उत्पादनमा हस्तक्षेप गर्दछ। यदि रगत प्रवाहमा तनाव हार्मोन बढ्यो भने यसले मासिक चक्र पनि प्रभावित गर्छ।

पिसिओस र पिसिओडीका कारण : पिसिओस र पिसिओडीका एक यस्तो समस्या हो, जसले हर्मोनको सन्तुलन बिगार्दछ । यस बाहेक यदि अण्डाशयमा सिस्ट जम्मा भएको छ भनेपनि यसले महिनावारीको चक्रलाई असर पार्दछ।

मदिरा वा धुमपान : अत्यधिक मदिरा पिउने बानी र धुमपानको सेवनले पनि एस्ट्रोजेन र प्रोजेस्टेरोन हार्मोनहरूलाई असर गर्छ। साथै यसले कलेजोलाई पनि प्रत्यक्ष हानी गर्छ साथै यसले गर्दा महिनावारी पनि समयमा हुँदैन।

शरीरको तौल घट्नु वा बढ्नु : महिलाहरुको शरीरको तौलको घटबढले पनि महिनावारीको अनियमिततालाई बढावा दिने गर्दछ। शरीरको तौल अचानक घट्ने वा बढ्ने भयो भने एस्ट्रोजेन र प्रोजेस्टेरोन हार्मोनको स्तर बिग्रन्छ, जसले गर्दा महिनावारीमा अनियमितता आउने गर्दछ।

गलत खानपान : महिनावारीमा समस्या आउनु मुख्य कारण हो, गलत खानपान । हिजोआजका महिला तथा युवतीहरु बजारमा पाइने जंक फुड्स, मसालेदार खाना लगायतका यस्ता शरीरलाई नोक्सानी गर्ने खानपिन तिर बढी आकर्षित हुने गर्दछन्। जसले गर्दा मासिक चक्रको अनियमियततालाई बढाउने गर्दछ।